دنیای بدون دیوار

بیشتر ما می‌دانیم که آنچه معمولا به نام «لینوکس» خوانده می‌شود، در حقیقت سیستم عامل «گنو» به همراه هسته‌ای به نام «لینوکس» است. هم اکنون در بیشتر توزیع‌های «گنو/لینوکس» سهم هسته (لینوکس) یک و نیم درصد، و سهم بسته‌های «گنو» بیش از پانزده درصد است.

اما آیا حقیقتا لزومی دارد که این سیستم را «گنو/لینوکس» بنامیم؟ حال که می‌دانیم این سیستم چیست، چرا از همان نام کوتاه «لینوکس» برای اشاره به کل سیستم استفاده نکنیم؟

هدف پروژهٔ گنو پدید آوردن سیستمی کاملا آزاد بوده و هست. علت توسعهٔ این سیستم نیز مبارزه با نرم‌افزارهای اختصاصی (دارای مالک) است. و این دقیقا همان چیزی است که شرکت‌های نرم‌افزاری نمی‌پسندند، بنابراین سعی در سنگ‌اندازی بر سر راه جنبش نرم‌افزارهای آزاد و پروژهٔ گنو، و جلوگیری از رسیدن صدای حامیان گنو به گوش دیگران دارند.

بیشتر افراد از تفاوت میان هسته و بسته‌های دیگر سیستم آگاه نیستند. حتی بسیاری تصور می‌کنند که کل سیستم‌عامل را لینوس توروالدز در سال ۱۹۹۱ پدید آورده است. بسیاری نمی‌دانند سیستمی که از آن استفاده کرده و دوستش دارند در حقیقت «گنو» است، و خود را «کاربر لینوکس» می‌پندارند. بنابراین، هنگامی که جایی با بحث نرم‌افزارآزاد و فلسفهٔ گنو برخورد می‌کنند، به سادگی از کنار آن می‌گذرند و تصور می‌کنند این سیستم هیچ ارتباطی با آنان ندارد.

باید به یاد داشت که «گنو» برای مبارزه با نرم‌افزارهایی پدید آمده است که متاسفانه امروزه می‌بینیم که نمونه‌هایش در بسیاری از توزیع‌های «گنو/لینوکس» موجود است. اگر کاربران بار دیگر روی به استفاده از نرم‌افزارهای اختصاصی بیاورند، و اگر توزیع‌های «گنو/لینوکس» به اینگونه نرم‌افزارها وابسته شوند، جنبش نرم‌افزارهای آزاد شکست خواهد خورد.

استفاده از نام «لینوکس» برای اشاره به کل سیستم‌عامل را شرکت‌های سازندهٔ نرم‌افزارهای اختصاصی ترویج می‌کنند، شرکت‌هایی که پروژهٔ گنو برای مبارزه با آنان شکل گرفت. و متاسفانه شاهد هستیم که توزیع‌هایی همانند Open Suse محصول شرکت Novell که حقیقتا لکهٔ ننگی بر دامن جامعهٔ نرم‌افزارهای آزاد است، به کاربران تازه‌کار توصیه نیز می‌شود. (ناول را تحریم کنید)

استفاده از نام «گنو» که با فلسفهٔ خود (نرم‌افزار آزاد) پیوند خورده است، نه تنها دیگر کاربران را از فلسفهٔ وجودی این سیستم آگاه می‌کند، بلکه باعث می‌شود خود ما نیز هدف اصلی را فراموش نکنیم. آنان که تاریخ را فراموش کنند، محکوم به تکرارش هستند.

هر بار که نام «گنو/لینوکس» را به زبان برانید، کمکی به گسترش نرم‌افزارهای آزاد کرده‌اید.

مقاله‌های مرتبط، نوشتهٔ ریچارد استالمن:
چه چیزی درون یک نام نهفته است؟
کاربران گنو که چیزی دربارهٔ گنو نشنیده‌اند
لینوکس و پروژهٔ گنو